HISTORIA MAGISTRA VITAE

Doborowe towarzystwo

W Ełku zawsze szkolono wspaniałych wioślarzy – mówi Małgorzata Hołówka (na zdjęciu) – miałam to szczęście, że trenowałam wioślarstwo w okresie, gdy w naszym mieście pływało wielu dobrych sportowców. Niestety nie zawsze się o nich pamięta. A szkoda. Pozwolę sobie zatem przypomnieć najważniejsze, moim zdaniem, postacie ełckiego wioślarstwa.

Do czołowych zawodników odnoszących sukcesy w latach siedemdziesiątych należał Marek Bielski. Pomimo słabych jak na wioślarza warunków fizycznych, dzięki uporowi i pracowitości należał do kadry narodowej wioślarzy i był czołowym zawodnikiem w Europie.

Do największych sukcesów ełckiego wioślarstwa zaliczyć należy oczywiście występy ełckich olimpijczyków. Pierwszymi byli Henryk Szczotko (wcześniej Wicemistrz Europy Juniorów) i Mirosław Szymanowski, uczestnicy Igrzysk Olimpijskich w Moskwie w 1980 roku. Szymanowski zdobył tam srebrny medal. 

Następnie do grona ełckich olimpijczyków dołączyli Mariusz Daniszewski, uczestnik Igrzysk Olimpijskich w Atenach w 2004 roku oraz Sebastian Kosiorek – uczestnik Igrzysk Olimpijskich w Atenach w 2004 roku i w Pekinie w 2008 roku. Trenerką Mariusza Daniszewskiego była Jolanta Kopiczko (obecnie Boruszewska), z którą pływałam i osiągałam wiele sukcesów. Mariusz zdobył w sumie ponad 30 medali na Mistrzostwach Polski Seniorów, Młodzieżowców oraz Juniorów.

Przyjaźń

Wspomniałam przed chwilą Jolę Kopiczko, ale to jej siostra, Basia Kopiczko była osobą, której naprawdę wiele zawdzięczam. Razem pływałyśmy w dwójce i odnosiłyśmy wiele sukcesów. Pamiętam do dziś jak zdobyłyśmy złoty medal na X Ogólnopolskiej Spartakiadzie Młodzieży. Kiedyś to było naprawdę coś! Byłyśmy zgrane nie tylko na wodzie, ale także świetnie dogadywałyśmy się w życiu codziennym. Pływała z nami także moja siostra Krysia oraz Małgosia Przygodzka.

Drużyna

Czwórka to moim zdaniem najpiękniejsza widowiskowo konkurencja, i bardzo trudna. Wymaga nie tylko dobrej kondycji i siły każdej z nas, ale zgrania - także naszych charakterów, odpowiednio dobrej atmosfery. Gdy walczy się na dystansie nie ma miejsca i czasu na dyskusje, rozmowy, gesty. Musiałyśmy działać i rozumieć się jak jeden organizm.

Walcząc w czwórce jesteśmy często bezimienni. W jedynkach idzie w świat nazwisko zwycięscy, w czwórce mówi się, że wygrała osada Mazura Ełk. Nasze nazwiska wymieniane niejako przy okazji, zwykle gdzieś ulatują… 

Nasza drużyna była dobrą i zgraną załogą. Małgosia Przygodzka była wspaniałą szlakową. Świetny strateg i taktyk. Nikt inny nie potrafił tak dobrze jak ona regulować tempo łodzi. Siostry Kopiczko „ciągnęły” łódź. To były bardzo silne dziewczyny. Moja siostra Krysia była dobrym duchem załogi – zawsze pogodna, zawsze uśmiechnięta, nawet w najtrudniejszych chwilach. Była naszym sternikiem. Gdyby nie ona pływały byśmy zygzakiem. A ja … ja byłam zawsze pierwsza na mecie … bo miałam zazwyczaj najbardziej wysunięte do przodu miejsce w łodzi.

Plebiscyt

Coroczny plebiscyt na pięciu najlepszych sportowców Suwalszczyzny organizowany był przez „Gazetę Współczesną” i Wojewódzką Federację Sportu. W latach w których zostałam wyróżniona, znalazłam się w naprawdę doborowym towarzystwie. Zarówno w 1984, jak i 1985 roku byłam jedyną kobietą, wiec przypadł mi zaszczyt losowania nagród dla tych, którzy głosowali.

W obu latach plebiscyt wygrał Jan Wiejak – wicemistrz Polski w kolarstwie przełajowym i wielokrotny reprezentant kraju. W roku 1984 wyprzedził pięściarzy Grzegorza Jabłońskiego, którego chyba ełckim kibicom i dziś nie trzeba przedstawiać, bo to przecież wicemistrz Europy Juniorów, wielokrotny Mistrz Polski w boksie oraz olimpijczyk z Seulu z 1988 roku. Kolejny był Wojtek Pawłowski – czołowy pięściarz tego okresu, brązowy medalista Mistrzostw Polski. Wśród nagrodzonej piątki w tamtym roku był też Cezary Zamana, kolarz reprezentujący wówczas ełcki PRIM. Jego ełckim kibicom też nie trzeba przedstawiać.

W roku 1985 drugi był Marek Zawistowski – Mistrz Polski Juniorów w kolarstwie przełajowym, po nim Wojciech Pawłowski, Dariusz Zgutczyński – najskuteczniejszy piłkarz Mazura Ełk, no i oczywiście  ja. W plebiscycie w roku 1985 głosowało na mnie 1.356 osób. To w erze bez sms-ów i e-maili, gdy głosowało się listownie, naprawdę imponujący wynik. Do dzisiaj jestem wdzięczna ełckim kibicom, że docenili moje osiągnięcia.

Trener

Tadeusz Zemel – to kawał historii ełckiego wioślarstwa. Nie byłoby moich sukcesów, gdyby nie on. W kilku słowach: bogate doświadczenie, autorytet i – co chyba najważniejsze – spokój oraz cierpliwość do nas. Nie jest łatwo wychować mistrzów w tej dyscyplinie sportu. Idealna dziewczyna to zawodniczka silna i szybka. Tyle, że te cechy często się wykluczają i tu potrzebne jest wyczucie trenera. Tadeusz Zemel tego wyczucia miał aż nadto. Ciekawe czy ktoś policzył ile medali na wszystkich możliwych imprezach zdobyli jego wychowankowie? Moim zdaniem jest ich tak dużo, że nie da się policzyć.

Sport dla wytrwałych ludzi

Wioślarstwo to dyscyplina dla wytrwałych. Poświęcanie wolnego czasu na wyczerpujące treningi sprawia, że pozostają tylko najzdolniejsi i najbardziej zdeterminowani. A do tego nie miałyśmy najlepszych warunków, więc naprawdę momentami było ciężko … ale nikt nigdy nie narzekał.

Wypływałyśmy bez względu na pogodę, gdy lał deszcz nie było taryfy ulgowej. Na wodę wychodziło się często jak tylko lód puścił. A jak jeszcze był na jeziorze pływało się na rzece, która nie zamarzała. Często dookoła leżał jeszcze śnieg i było bardzo zimno. Czasami zaczynałyśmy wcześnie rano, kończyłyśmy trening po zmroku. Poza tym wioślarstwo to nie tylko pływanie. Dużo biegałyśmy, ćwiczyłyśmy na sali, siłowni i … leczyłyśmy nieustające przeziębienia. Jak się jest ciągle na wodzie to wilgoć daje się mocno we znaki. Życie wioślarza nie jest usłane różami. Bolały stawy, korzonki, kręgosłup … ale w sumie to nic takiego.

Przez wiele lat za szatnię służyła skromna stara szopa. Był moment, że nie było tam ani okien, ani podłogi. W środku panowała często temperatura, która zniechęcała do uprawiania sportu. Nie było mowy, aby umyć się po treningu. Dopiero później wybudowano bazę z prawdziwego zdarzenia – obecny Międzyszkolny Ośrodek Sportowy. Ale ja z tych cudownych czasów za dużo nie skorzystałam. Zakończyłam karierę.

Koniec kariery

Niewiele mogę o tym powiedzieć. Po prostu postanowiłam zakończyć karierę, choć miałam dopiero 21 lat. Nie miałam żadnych planów sportowych. Bal sportowy, który odbył się w restauracji „Turystyczna” w Ełku był ukoronowaniem nie tylko plebiscytu na najlepszego sportowca, ale także mojej kariery. Pamiętam, że bal był świetny, tylko na parkiecie było ciaśniej niż w łodzi.

Początki

Ełcka sekcja wioślarska została założona w 1963 roku przy Klubie Wodnym LOK w Ełku obok obecnej Plaży Miejskiej. Jednym z jej pierwszych zawodników w latach 1966-1970 był pan Tadeusz Zemel, który przez blisko czterdzieści lat szkoli wioślarzy w Ełku. Założycielami sekcji wioślarskiej przy KW LOK w Ełku byli: Władysław Rogowski – ówczesny kierownik KW LOK, a także Kazimierz Żytowiecki, który w późniejszym okresie założył również sekcję wioślarską w Olecku i Gołdapi.

Pierwszymi instruktorami wioślarstwa w Ełku byli: Bogdan Mierzejewski, Janusz Filipowicz, Dionizy Nowak. Pierwszymi ełckimi wioślarzami w latach 1963-1966 byli: Jerzy Citko – szlakowy, Bogdan Filipowicz, Jerzy Sewastianow, Dionizy Nowak, Janusz Jurewicz – sternik, Wiesław Jurewicz, Bogdan Nowicki – jedynkarz, Kazimierz Matysek, Marian Matysek, Elżbieta Potapowicz, Elżbieta Mączyńska. W latach 1966-1970 do tego grona dołączyli: Stanisław Chodysz, Danuta Bielecka, Stefan Łowicki, Roman Brudnicki, Mirosław Obrycki, Marek Osika, Tadeusz Zemel.

Pierwsze trzy medale ełccy wioślarze zdobyli na Mistrzostwach Polski w 1972 r. Byli to: Krystyna Januszewska – brązowy medal; Henryk Szczotko – brązowy medal i srebrny medal w czwórce.

Robert Klimowicz

Znany niemiecki pisarz Siegfried Lenz obchodzi dziś 85 urodziny. Autor „Muzeum ziemi ojczystej” i „Lekcji języka niemieckiego” urodził się w Ełku 17 marca 1926 r.

Z okazji szacownego jubileuszu prezydent Ełku Tomasz Andrukiewicz wysłał list do Siegfrieda Lenza, w którym życzył autorowi wielu lat w zdrowiu i pogodzie ducha, a także niewyczerpanego źródła pomysłów, spokoju w tworzeniu oraz wiernych i coraz to nowych czytelników. Pogratulował również dotychczasowych osiągnięć i podziękował za działalność literacką oraz wzbogacanie od tak wielu już lat literatury europejskiej o kolejne utwory.

Prezydent zapewnił, że Siegfried Lenz w Ełku już zawsze będzie „swój” jako autor, dzięki któremu możemy poznawać takie Mazury, jakie dzisiaj istnieją wyłącznie na kartach powieści. Lektura utworów Lenza, będąca prawdziwą podróżą w przeszłość, stanowi ważną część naszej zbiorowej pamięci. - My, ełczanie - mamy szczególne prawo do bycia dumnymi z Pańskich osiągnięć, jako Ci, których łączy z Panem nie tylko zamiłowanie do literatury, ale także wspólne korzenie - stwierdził w swym liście prezydent Ełku.

Siegfried Lenz (ur. 17 marca 1926 w Ełku) - niemiecki pisarz, autor wielu powieści, opowiadań, dramatów. Studiował literaturę, filozofię oraz anglistykę. Współpracował z licznymi wydawnictwami prasowymi, radiem, wykładał gościnnie na uniwersytecie. Laureat wielu nagród, odznaczeń i wyróżnień. Największy międzynarodowy sukces przyniosła mu zekranizowana później powieść „Lekcja języka niemieckiego” poruszająca moralne konflikty w faszystowskich Niemczech

Źródło: http://www.elk.pl

Wszystkie wcześniejsze krakowskie niepowodzenia spowodowały, że Sandecki opuścił miasto i wyjechał do Pułtuska, aby prowadzić drukarnię biskupa Andrzeja Krzyckiego. Swoją działalność w tym mieście rozpoczął wydaniem przepowiedni astrologicznych. Drukarnia pułtuska wydawała jednak dzieła przypadkowe i w języku łacińskim, co zraziło Jana na tyle, że zdecydował się porzucić tę pracę i wyjechał na zaproszenie księcia Albrechta Hohenzollerna do Prus. Zerwał wówczas z katolicyzmem i przeszedł na protestantyzm. Od księcia otrzymał stanowisko pastora ludności polskiej wyznania luterańskiego w Ełku. Szybko jednak zraził do siebie władcę Prus. Był ponoć ignorantem w sprawach religijnych, nie potrafił udzielić chrztu. Najprawdopodobniej opuścił wówczas Ełk i w latach 1539 - 1540 ponownie drukował w Pułtusku.

W 1544 roku powtórnie pojawił się w Ełku jako duszpasterz. Albrecht przypuszczalnie przekonał go do powrotu, nadając przywilej na dobra w Regielnicy. Było to pięć włók i dwadzieścia morgów. Majątek ten znajdował się w lesie przy Jeziorze Regielskim i rzeką Regielnicą, między Sordachami, Mrozami i Kałęczynami. Dobra zwano Małym Reglem. W owym czasie od właścicieli dóbr wymagano w czasie wojny wystawienia jednego konia pociągowego, ale Jan otrzymał dożywotnią wolniznę. Funkcje kościelne Malecki pełnił raczej z konieczności, przede wszystkim pragnąc wydawać. Dlatego też założył w Ełku drukarnię. Pomógł mu w tym niespodziewany spadek, który otrzymał jego syn Hieronim. W ten sposób udało mu się w Ełku to, do czego przez całe dotychczasowe życie dążył.

Na rozwój drukarstwa duży wpływ miało wprowadzenie reformacji. Luter uważał, że właśnie drukarstwo przyczyni się do rozszerzenia nauki religii we wszystkich językach świata. Dlatego też książę Albrecht skupił w swoim państwie wielu ludzi, którzy byli drukarzami, tłumaczami, korektorami. Nic więc dziwnego, że Maleckiemu szybko wyrosła w Prusach konkurencja w postaci energicznego Jana Seklucjana, kaznodziei polskiej gminy ewangelickiej w Królewcu. Szybko też doszło do konfliktu między drukarzami. Gdy Seklucjan wydał w 1545 roku Katechizm dla prostego ludu, Malecki natychmiast dokonał wnikliwej krytyki tego dzieła. Nabył egzemplarz katechizmu Seklucjana i czerwonym atramentem naniósł poprawki: uwagi ortograficzne, językowe i stylistyczne. Egzemplarz ten przesłał przez biskupa pomezańskiego Pawła Speratusa - Stanisławowi Ropogelanowi, mecenasowi Seklucjana, osobie bardzo wpływowej na dworze księcia Albrechta. W tym czasie pracował już nad tłumaczeniem na język polski swojej wersji katechizmu Lutra. W Prusach w owym czasie były już dwa tłumaczenia Małego Katechizmu, ale obydwa napisane były fatalną polszczyzną. Jan z Sącza ukończył pracę w 1544 roku, drukiem katechizm ukazał się w Królewcu dwa lata później pod tytułem: Catechismus to jest nauka krześcijańska od apostołów dla prostych ludzi we trzech cząstkach zamkniona i z drugiemi cząstkami ku tejże nauce krześcijańskiej przynależącemi z łacińskiego języka pilnie przełożona przez Jana Maleckiego. Seklucjan w odpowiedzi poddał natychmiast podobnej krytyce katechizm Maleckiego.

Obrotny Seklucjan umiejętną propagandą doprowadził do tego, że katechizm nie został rozkupiony, a Jan poniósł dotkliwe straty. 500 sztuk druku przekładu katechizmu Lutra Hieronim Malecki wywiózł w 1558 roku aż do Wielkopolski. Sprzedaż dała tylko piętnaście talarów dochodu. Większa część nakładu została z powodu nieopłacalności jego transportu do Prus po prostu rozdana.

Malecki i Seklucjan reprezentowali dwa zupełnie różne kierunki językowe na terenie Prus. Malecki opowiadał się za tradycją średniowieczną, używał języka archaicznego z naleciałościami czeskimi. Twierdził, iż tłumacze katechizmów i postyl luterskich utrzymują, iż polszczyzny nie starczy dla wyświęcenia terminów i osiągnięcia celów teologicznych, a więc należy się posługiwać formułami i terminami czeskimi. Seklucjan natomiast nawiązywał do mowy codziennej, ulegając jednak wpływom łaciny. Między Maleckim a Seklucjanem wywiązała się gorąca dyskusja na temat poprawności językowej wydawanych katechizmów. Każdy gorąco bronił swojego stanowiska. Małecki w jednej z odpowiedzi w tej dyskusji tak charakteryzował ówczesny (około roku 1551) stan języka polskiego:

Dlaczegóż ty sam używasz czechizmów, których ani nasz lud, ani nawet księża polscy nie rozumieją, jako to: ponieważ (na początku zdania), uprzejmie, zrzetelnie, frasunek, rachunek i t.d.? Zresztą jakimże cudem Polak może się obejść bez języka czeskiego? Przecie sam wiesz dobrze, że nikt nigdy nie zdoła przełożyć wiernie i dokładnie Ksiąg Świętych na język polski bez pomocy języka czeskiego i Ksiąg Świętych po czesku wydanych; toć język polski jest wielce zepsuty, do tego stopnia, że nikt dobrze i należycie władać nim nie może, kto nie zna języka czeskiego; mógłbym ci przytoczyć wiele wyrazów łacińskich, których ani jeden Polak nie przełoży wiernie i dokładnie na swój język, jeśli jest języka czeskiego nieświadom, jako to: pius, impius, beatus, benedictus, gloria, laus, laudamus, benedicamus, adoramus, glorificamus.

Wkrótce po wydaniu katechizmu niezrażony jeszcze Malecki rozpoczął tłumaczenie Nowego Testamentu. Pierwszy arkusz wydrukowany w Ełku, w założonej przez niego drukarni, został przesłany księciu do aprobaty. Zezwolenia na druk nie otrzymał. W 1556 roku został poproszony przez księcia Mikołaja Radziwiłła Czarnego o objęcie drukarni na Litwie. Nie wiadomo jednak, czy w ogóle tam wyjechał, ale wiadomo, że nie udało mu się założyć warsztatu u księcia Radziwiłła. Zaraz potem niefortunne wydanie druku Piotra z Goniądza, który zaprzeczał boskości Chrystusa, ściągnęło na niego gniew Hohenzollerna, który pod karą śmierci zakazał rozpowszechniania tego dzieła. Straty materialne po raz kolejny doprowadziły go do ruiny. Na druk dzieł Maleccy zaciągnęli z kasy parafialnej w Ełku dług 40 talarów. Ponieważ książę Albrecht nie wyraził zgody na jego umorzenie, 7 maja 1558 roku Maleccy sprzedali ełcką drukarnię za 300 guldenów drukarzowi Janowi Daubmannowi z Królewca.

Główną przyczynę niepowodzeń wydawniczych Jana Maleckiego stanowił styl jego prac. Był zwolennikiem konserwatyzmu językowego. Żywa polszczyzna druków królewieckich, wydawanych przez Seklucjana i Murzynowskiego, odwołująca się do języka potocznego, sprawiła, że ośrodek wydawniczy w Ełku wypadł z konkurencji. Trzeba jednak stwierdzić, że Jan z Sącza był jednym z pierwszych i nielicznych drukarzy Polaków. Był postacią bardzo ważną wśród orędowników języka polskiego. I choć w jego działalności nie zawsze mu się wiodło, to nie ulega wątpliwości, że jego praca drukarska i wydawnicza stanowi znaczący rozdział w historii drukarstwa polskiego i stawia go w gronie wybitnych przedstawicieli kultury renesansowej w Polsce. Jak pisze Władysław Chojnacki, wszystkie książki ukazujące się w Ełku wywoływały w obozie katolickim w Polsce duże poruszenie, prowokowały repliki, a przede wszystkim zmuszały katolików do opracowania i wydania po polsku Biblii, zbiorów kazań, śpiewników, katechizmów itp. Maleccy przyczynili się pośrednio i bezpośrednio do rozwoju w Polsce literatury w języku ojczystym. Badania naukowe wykazały, że w latach 1543 - 1552 w Królewcu i w Ełku ukazało się więcej książek polskich niż na całym obszarze Rzeczypospolitej. Był w tym niewątpliwie znaczący udział obu Maleckich.

Malecki zaprzestał drukowania i zajął się wyłącznie pracą duszpasterską. Podjął ostatnią próbę drukarską, chcąc wydać słownik polsko-łaciński, ale tym razem uprzedził go Jan Mączyński. Musiał zadowolić się więc jedynie adiustacją dzieła konkurenta.

Po utworzeniu w 1557 roku w Ełku dekanatu, w skład którego weszły parafie w starostwie ełckim, straduńskim i piskim oraz częściowo ryńskim, Malecki został mianowany superintendentem. Nałożono na niego obowiązek wizytacji szkół w tych starostwach, co pochłonęło go niemal całkowicie.

Ukazując postać Jana z Sącza, należy także dodać, iż jako jeden z nielicznych miał odwagę zwalczać zabobony. W Ełku przeciwstawiał się procesom czarownic. W 1561 roku udaremnił m.in. spalenie na stosie oskarżonej o czary Doroty Czymochowej, grożąc, że złoży swój urząd i opuści Ełk. W liście do księcia Albrechta napisał, że jeśli kobieta zostanie spalona, to:

Wtedy chętnie oddam swój urząd i pójdę gdzie indziej, gdzie moja działalność i moje kazania będą miały większy wpływ.

Takie zachowanie świadczyło o jego dużej cywilnej odwadze. W Prusach jeszcze dwieście lat później procesy przeciwko czarownicom kończące się wyrokiem śmierci nie należały do rzadkości. Załamany i schorowany Jan Malecki zmarł w Ełku po 28 maja 1567 roku.

Jan Malecki urodził się około 1490 roku, najprawdopodobniej w Nowym Sączu lub miejscowości Malec koło Nowego Sącza. Po skończeniu szkoły elementarnej w rodzinnym mieście przypuszczalnie wstąpił na Akademię Krakowską (ta informacja nie znajduje nigdzie potwierdzenia). W każdym razie znalazł się w Krakowie, gdzie udało mu się dostać pracę w drukarni Unglera, początkowo pracował jako uczeń, potem czeladnik. Uczył się fachu u najlepszego z najlepszych. W historii kultury polskiej tego okresu nazwisko Unglerów, obok Wietorów, Hallerów i Szarffenbergów, należało do najwybitniejszych przedstawicieli drukarstwa. To oni, współpracując z intelektualną elitą Akademii Krakowskiej, wydawali coraz to doskonalsze dzieła literatury polskiej.

Praca w drukarni nie wystarczała na normalne życie, tym bardziej że Ungler płacił niewiele, o ile w ogóle płacił. Dlatego żyjąc na granicy nędzy, przyszły ełczanin musiał szukać innych źródeł dochodu. Zajął się pracami korektorskimi i redakcyjnymi. Był wszechstronnie wykształcony. Władał językiem łacińskim, czeskim, niemieckim i ruskim.

Pierwszym zredagowanym przez Sandeckiego dziełem było tłumaczenie Początku Ewangelii Św. Jana, wydane u Hallera na przełomie 1518 i 1519 roku. Następnym był wydany w 1522 roku Żywot Pana Jezu Krysta św. Bonawentury, dzieła słynnego w historii polskiego drukarstwa. Był to utwór, który w owych czasach zyskał rzesze czytelników.

Mniej więcej w tym czasie Sandecki uzyskał rozgłos, podając Unglera do sądu. Oskarżył go o niewypłacenie wynagrodzenia. Malecki proces wygrał, ale Ungler nie wypłacił mu należnych 3 złotych. Natomiast jako gwarancję zapłaty wydał mu czcionki. Sandecki natychmiast je sprzedał innemu słynnemu drukarzowi Wietorowi, co wywołało kolejne sprawy sądowe, a Maleckiemu przysporzyło opinię chciwca zachłannego na pieniądze. Zakończenie współpracy ze słynnym drukarzem z powodu wybuchających między nimi konfliktów miało miejsce już wcześniej. Wówczas to Jan z Sącza utrzymywał się z prowadzenia księgarni w Krakowie na ulicy Floriańskiej. Jedyną korzyść, jaką odniósł z całego zamieszania, stanowiła nowa praca. Znalazł zatrudnienie w drukarni Wietora.

W 1525 roku Malecki zawarł związek małżeński z mieszczką krakowską Dorotą Kunicką, córką sługi miejskiego przy tzw. większej wadze. Marzyło mu się wówczas otwarcie własnej drukarni. Dążył do realizacji celu. Uzyskał nawet przywilej na wyłączny druk i sprzedaż kalendarzy, przyznany mu przez biskupa Andrzeja Krzyckiego, co rokowało duże zyski w przyszłości. Wszystkie plany zniweczyła jednak zmowa księgarzy krakowskich. Ich działania doprowadziły Sandeckiego do rezygnacji z tych zamierzeń. Niepowodzenia dopełniła choroba żony oraz coraz bardziej pogłębiające się ubóstwo. Dowodzi tego wyrok krakowskiego sądu konsystorskiego z 1528 roku, zwalniający żonę Sandeckiego od represji karnych za niezwrócenie kramarce długu w wysokości 1 złotego i 14 groszy za koszulę. Tę sumę zobowiązał się Sandecki spłacić w dwóch ratach. Kilka dni po rozprawie jego małżonka zmarła, osierocając ich jedynego syna Hieronima. Ból i cierpienie po stracie żony Sandecki wyraził w wierszu pt. Napominanie ku cierpliwości.

Końcowy okres pobytu w Krakowie, choć niezbyt dla niego szczęśliwy, był okresem najbardziej owocnym w pracy. Wydał m.in. Fortuny i cnoty różności, Żywot Św. Aleksego, Żywot wtóry Św. Eustachiusza oraz Ewangeliarz. Jako współautor przyczynił się w 1529 roku do wydania największego bestselleru tego czasu, tj. Historii rozmaitych z rzymskich i z innych dziejów wybranych, który cieszył się niesłabnącym powodzeniem aż do wybuchu II wojny światowej.